De Vedel zingt al 70 jaar

Start
Omhoog

 

De Vedel zingt al 70 jaar …

Dit jaar bestaat het gemengd koor De Vedel 70 jaar, dé gelegenheid om terug te blikken op de rijke ‘carrière’ van dit Turnhoutse zangkoor.

Sinds 1941 kwamen enkele mannen regelmatig samen om te zingen, zo maar, voor hun plezier. De 2 belangrijkste bezielers waren Theo Tauwenbergh en zijn vriend Wies Baeten. Al vlug telde de groep 15 leden en zo ontstond een kamerkoor dat uitgroeide tot een koor van 70-80 leden en de naam De Vedel kreeg.

De Vedel is een zelfstandig lekenkoor, dus niet gebonden aan een parochie. Het telt veel meer vrouwen dan mannen, de klassieke verhouding is 3 vrouwen voor 1 man. In België heerst geen mannencultuur in de koorsamenstelling, in Nederland en Duitsland wel. Een gemengd lekenkoor als De Vedel was in de 19-20ste eeuw een grote uitzondering, in die tijd bestonden bijna uitsluitend kerkkoren en die  hadden enkel mannelijke leden omdat vrouwen het oksaal niet mochten betreden (ook niet om er te poetsen).

In Turnhout bestond eveneens een symfonisch orkest (een zege voor Turnhoutse muzikanten) o.l.v. een Antwerpse beroepsdirigent die ook verbonden was aan de opera. Beide gingen samenwerken onder de naam Koninklijke Turnhoutse Concertvereniging en traden maximum 1 maal per jaar samen op voor een grote productie – ook op verplaatsing. Dat maakte dat  De Vedel geen eigen bestuur had maar wel een eigen dirigent en een eigen secretaris.

Van 1941 tot 1946 was Lode Van Dessel de dirigent van de Koninklijke Turnhoutse Concertvereniging en de bezielende leider van het gemengd kamerkoor De Vedel. Toen hij in 1946 uitweek naar Michigan en Detroit in de V.S. waar hij organist werd, hield men in schouwburg Lux een afscheidsconcert. Wanneer in 1951 Jef Maes dirigent werd en Wies Baeten koorleider, kende De Vedel een nieuwe bloeitijd met talrijke uitvoeringen o.a. de Matheus Passion van Bach, de Rubenscantate van Benoit en andere grote werken. Talrijk waren de optredens van De Vedel tijdens Academische zittingen zoals bv. in het Kursaal bij de jubelfeesten ‘Turnhout, 750 jaar Stad en Vrijheid.’ Ook bij liefdadigheidsconcerten trad De Vedel meermaals op zo bv. in St. Victor ten voordele van de ‘Arme Klaren’ en in de stadsschouwburg Kursaal ten voordele van het ‘Werk der Hongaarse vluchtelingen’. In 1964 volgde Maurits Duyck Wies Baeten op als dirigent.

Maurits Duyck leidde de Vedel van 1964 tot 2005. Geboren en getogen in Brussel zong hij als kind in een jeugdkoor en later in een mannenkoor. Hij genoot geen ‘specifieke’ muziekopleiding maar kreeg muziekvorming door één van de Broeders der Christelijke Scholen die hem pianoles gaf. Toen hij in de poësis zat volgde hij les bij de organist van de Miniemenkerk in Brussel. Kort nadat hij in Turnhout kwam wonen werd hij dirigent van De Vedel.

De Vedel, sedert 1970 zelfstandig, dus los van de Koninklijke Turnhoutse Concertvereniging, werd steeds meer bekend buiten Turnhout. Uitvoeringen in de Antwerpse Koningin Elisabethzaal, opnamen door de toenmalige BRT voor het programma ‘Lied van mijn Land’ en optredens voor het Festival van Vlaanderen bewezen het groot succes van dit koor dat intussen reeds 60 leden telde. Het talent en de inzet van Maurits Duyck verklaarden dit succes.

Lovend waren de woorden van de beroemde organist Flor Peeters toen deze, ter gelegenheid van zijn 70ste verjaardag en zijn gouden ambtsjubileum, tijdens een concert ten huize ‘Adagio’ in Mechelen, zijn Zuid-Afrikaanse liederen hoorde zingen. De Vedel trad er op in aanwezigheid van Koningin Fabiola. Nog meer koninklijke belangstelling kwam er op de Nationale Feestdag in 1987 in de St. Michielskathedraal in Brussel, waar De Vedel werken van Mgr. Van Nuffel en van Flor Peeters ten gehore bracht. In 1973 luisterde De Vedel de herdenking op van het 25 jarig overlijden van Jozef Simons in het Turnhoutse stadhuis in aanwezigheid van Mevr. Simons, hun zoon Ludo, Minister van Mechelen en schrijvers als Emiel Van Hemeldonck en Albert Van Hoeck. Ook als de Turnhoutse scholen iets te vieren hadden, werd De Vedel gevraagd.  In 1974 vierde St. Victorsinstituut zijn 75-jarig bestaan. Een jaar later was er in het H. Graf het gouden professiejubileum van zuster Leonie Sels en in 1976 bestond Levensvreugde, een school voor buitengewoon kleuter-, lager- en beroepsonderwijs, 20 jaar. Telkens was De Vedel aanwezig.

In de winter van 1976 werd een langspeelplaat opgenomen in de niet verwarmde Mechelse St. Romboutskathedraal. De opnamen duurden tot 2 uur ’s nachts, dit om de achtergrondgeluiden te beperken. Van deze LP werden er 1500 geperst op de installaties van His Master Voice in Parijs, men verkocht 1300 exemplaren, een uitzonderlijk hoog aantal, aan 350 Bfr. (voor geïnteresseerden: de LP werd overgezet op CD en deze is nog steeds te koop).

Bij een internationaal zangconcours in 1981 in het Nederlandse Gilze-Rijen, behaalde De Vedel de 1ste prijs, in superieure afdeling als beste koor met de beste dirigent. De daarop volgende jaren werd De Vedel steeds meer uitgenodigd in het buitenland o.a. in Tours, Aarhus en Bottrop.

Ook in eigen land ging het succesverhaal verder: in 1985 volgde de deelname aan de ‘First Night of the Proms’ en in 1986 trad De Vedel op bij de heropening van de schouwburg in de Turnhoutse Warande. Eind 1986 bracht het koor voor ’30 jaar Kerstmis in de Stad’ het Weihnachtsoratorium van Bach in een nokvolle Warandeschouwburg. En er volgden nog meer herdenkingen: in 1987 werd hulde gebracht aan kunstschilder Herman Diels, in 1988 aan Jozef Simons (°1888) en Renier Snieders (+1888). In 1989 werd Maurits Duyck gevierd toen hij de gouden stadsmedaille ontving voor zijn 25 jaar dirigent zijn. In datzelfde jaar was  Prins Filip aanwezig op de viering van ‘200 jaar Slag van Turnhout’, opgeluisterd door De Vedel die voor de gelegenheid werken van de Turnhoutse toondichter Robson bracht. ’25 Jaar Turnhout-Hammelburg’ werd gevierd met de uitvoering van de Rubenscantate van Peter Benoit.

Voor zijn jarenlange inzet voor het  gemengd koor De Vedel en voor het Turnhoutse muziekleven in het algemeen, kreeg Maurits Duyck in 2002 de cultuurprijs van de stad. In november 2003 zong De Vedel tijdens de uitvaartplechtigheid van Dokter Paul Janssen. Begin 2005 werd de 80-jarige Maurits Duyck opgevolgd door Patrick Van Compernolle.

Eind 2006 bestond ‘Kerstmis in de Stad’ 50 jaar. Bij die gelegenheid bracht De Vedel in het Paterspand een keur van kerstliederen in vele talen. De bezieler François Boone  heeft hiervan nog ten volle kunnen genieten.

Deze lange lijst van activiteiten is verre van volledig en bewijst dat De Vedel in onze stad en ver daarbuiten muzikale en culturele geschiedenis heeft geschreven. Gelukkig zijn ze nog lang niet uitgezongen … wij wensen hen alle succes toe voor de komende jaren!

Maurits Duyck, die dit artikel mee vorm heeft gegeven, overleed op 21 mei 2011.

Marc Cornelis, Rita Dries en Erika Wouters met dank aan Maurits Duyck.

 

© Dani Bellemans & Het Bezemklokje 2011-2018
laatste wijziging op 05/07/2019