Kerststal H.Hartkerk

Start
Omhoog

 

Bezoek aan de kerststal in de Heilig Hartkerk.

Wat kan een vredelievend mens zich nog meer dromen dan enkele dagen voor Kerstmis te mogen genieten van een exclusief bezoek, met deskundige uitleg, aan een van de soberste en meest authentieke kerststallen in Turnhout? Wel op 23 december jl. viel ons, een groep van 25 bezemklokkers, die eer te beurt!

Als een echte herder stond pastoor Van Bedaf ons op te wachten in ‘zijn’ Heilig Hart kerk. Alle lichten waren ontstoken en de verwarming stond een graadje hoger, de gemakkelijkste kerkstoelen werden in de richting van de stal gedraaid en wij nestelden ons knusjes, klaar voor een boeiend verhaal.

Reproducties van schilderijen over de geboorte van Christus, gemaakt door Vlaamse Primitieven en toegelicht door pastoor Van Bedaf, leerden ons de verborgen symboliek in de kerststal ontdekken. Weinigen onder ons wisten dat de geboorte van het Kind tot doel heeft de ganse levensloop van Christus te schetsen. De pastoor vertelde ons dat de kribbe te vergelijken is met een sarcofaag, wat erop duidt dat het Kind zal lijden en sterven als mens, terwijl de stralenkrans rondom de kribbe naar de eeuwig levende God verwijst. De kribbe staat ook  nooit in de stal, maar altijd op de scheidingslijn met buiten: de stal symboliseert immers het oude testament (het verleden), terwijl het Kind in de kribbe naar het nieuwe testament (de hoopvolle toekomst) verwijst.

Maria, moeder en behoedster van het Kind, zit steeds voorovergebogen en geknield met beide knieën op de grond terwijl Jozef, als voedstervader iets minder betrokken bij de geboorte van het Kind, meer afstand neemt door slechts op één knie te knielen of rechtop te staan. Heel bijzonder is de centraal geplaatste paal in de stal. Bij alle Vlaamse Primitieven tot en met bij Breugel de Jonge vindt men hem terug, soms zelfs in een eerder specifieke vorm zoals een ‘geselpaal’. Hier, in de H. Hartkerk, wordt met opzet de stal schuin geplaatst zodat de ‘gemartelde paal’ (zoals pastoor Van Bedaf hem noemt)  centraal in het oog van de bezoeker staat en dit overeenkomstig het schilderij van Campin uit Dijon naar hetwelk de stal gemaakt is.

Van de stal gingen we naar het hoogkoor, waar in de vloer een wit marmaren ster ligt verwijzend naar de ster van Bethlehem, om boven het altaar de glasramen met Bijbelse taferelen uit het leven van Jezus te bewonderen. Onze bijzondere aandacht ging naar het glasraam waarop de geboorte van Jezus uitgebeeld wordt. In dit kersttafereel vallen onmiddellijk de drie generaties herders op die bij het Kind op bezoek komen, zij verwijzen naar het eeuwige, naar de altijddurende behoefte aan geloof bij de mens. Origineel is ook dat Maria letterlijk haar Kind in doeken wikkelt, dit ‘bezig zijn’ van Maria is op afbeeldingen eerder uniek. Maar goed dat de pastoor er ons op attent maakte dat Maria hier gouden schoenen draagt en dat haar voeten rusten op een grafzerk zodat we ook hier de symboliek van leven en dood opmerkten.

Over het altaar op de kruising van de hoofdbeuk en de zijbeuken vertelde pastoor Van Bedaf ons dat het nog als cafétoog gediend had tijdens de parochiekermissen. De ‘mannen van de KWB’ hadden dit rustaltaar dat rond 1900 tijdens de processie aan de Zeshoek stond, destijds gerecupereerd nadat het in onbruik geraakt was. Gelukkig maar dat het nu een ereplaats gekregen heeft in ‘zijn’ kerk!

Van het altaar naar de kijkkast aan de zijwand in de kerk. Een kijkkast met wel 30 verschillende kerststallen uit even zoveel verschillende landen. Van minuscuul kleine stalletjes, verwerkt in een opengewerkte mosselschelp of een doorgesneden eivorm tot heuse kerststallen met handgevormde beelden in hout of aardewerk.  Sommige rijkelijk beschilderd, andere kleurrijk versierd en één, heel bijzonder, gemaakt uit restjes zilverpapier. Een unieke schat uit de verzameling van Jef Roymans zaliger, tijdelijk in bewaring gegeven aan de parochie van het Heilig Hart.

Als slot hielden we nog even stil bij de grote adventskalender die vooraan links in de kerk opgesteld staat. We kennen ze allemaal, de ‘snoepkalenders’ waarin achter elk gesloten raampje een chocolaatje  verborgen zit. Maar deze kalender is anders … hier zit achter elk raam een opdracht verborgen en onder elk raam staat een deel van een Bijbelse tekst geschreven. De kalender werd gemaakt in opdracht van een onderwijzer uit het St. Lievenscollege met de bedoeling zijn leerlingen aan te zetten elke dag van de advent een ‘speciale’ taak uit te voeren met als resultaat dat tegen kerstmis alle ramen open staan en er meer licht in het hart van de kinderen schijnt. Met deze boodschap rondden wij ons bezoek af, klaar om aan de kerstdagen te beginnen. Dankbaar kijken we terug naar dit boeiende bezoek en natuurlijk hadden de afwezigen ongelijk!

Rita Dries

© Dani Bellemans & Het Bezemklokje 2011-2018
laatste wijziging op 05/07/2019